Pre-order i produkcja na zamówienie dla butiku – jak działa i kiedy się opłaca?

Zatowarowanie butiku zawsze wiąże się z decyzją, ile produktu kupić i jak duże ryzyko magazynowe zaakceptować. Przy gotowej kolekcji sprawa jest prosta: wybierasz modele, zamawiasz dostępne ilości i wprowadzasz je do sprzedaży. Pre-order oraz produkcja na zamówienie działają inaczej. Pozwalają lepiej powiązać zakup z realnym popytem, ale wymagają wcześniejszego planowania i dobrej współpracy z producentem.

Dla butiku taki model może oznaczać mniejsze zamrożenie kapitału, bardziej świadome budowanie kolekcji i ograniczenie liczby produktów, które później trzeba przeceniać. Nie zawsze jednak będzie najlepszym rozwiązaniem. Dużo zależy od charakteru sklepu, klientek, sposobu sprzedaży oraz tego, jak wygląda współpraca z producentem odzieży damskiej.

Pre-order i produkcja na zamówienie – czym różnią się te modele?

Określenia te bywają używane zamiennie, choć opisują nieco inne sytuacje.

Pre-order, czyli przedsprzedaż lub zamówienie przed właściwą dostępnością produktu, polega na wcześniejszym zgłoszeniu zapotrzebowania. W relacji B2B butik może zamawiać wybrane modele lub kolekcję przed ich pełną dostępnością, dzięki czemu producent zna zainteresowanie i może lepiej zaplanować produkcję.

W sprzedaży detalicznej pre-order może też oznaczać przyjmowanie zamówień od klientek przed pojawieniem się produktu na stanie. Dla butiku jest to sposób na sprawdzenie popytu przed zakupem większej partii.

Produkcja na zamówienie zaczyna się natomiast od konkretnego zlecenia. Produkt nie musi czekać w magazynie jako gotowy zapas. Produkcja jest uruchamiana w odpowiedzi na ustalone zapotrzebowanie partnera biznesowego.

Szczegóły takiej współpracy mogą wyglądać różnie w zależności od producenta. Dlatego przed rozpoczęciem zamówienia trzeba ustalić zasady dotyczące dostępnych modeli, ilości, harmonogramu, materiałów i pozostałych warunków handlowych.

Dlaczego butiki interesują się produkcją pod realne zapotrzebowanie?

Największym problemem przy klasycznym zatowarowaniu jest niepewność. Nawet dobrze znając swoje klientki, nie da się przewidzieć sprzedaży każdego fasonu, koloru czy rozmiaru.

Można kupić za mało modelu, który okazuje się bardzo dobry, albo za dużo produktu, którego rotacja jest słabsza od zakładanej. W drugim przypadku kapitał zostaje w magazynie, a wraz z końcem sezonu rośnie presja na obniżenie ceny.

Pre-order i produkcja na zamówienie pozwalają przesunąć część decyzji zakupowych bliżej rzeczywistego popytu.

Dla butiku może to oznaczać:

• bardziej kontrolowane zatowarowanie,
• ograniczenie przypadkowych zakupów,
• mniejsze ryzyko nadmiaru niesprzedanych modeli,
• lepsze dopasowanie rozmiarów do klientek,
• większą swobodę przy budowaniu kolejnych dostaw.

Nie chodzi więc wyłącznie o zakup mniejszej ilości odzieży. Chodzi o lepsze wykorzystanie informacji, które butik już ma: historii sprzedaży, pytań klientek, popularności konkretnych fasonów czy zapotrzebowania na określone rozmiary.

Kiedy pre-order może być dobrym rozwiązaniem dla butiku?

Pre-order najlepiej działa tam, gdzie butik ma stałą grupę odbiorczyń i potrafi ocenić, czego rzeczywiście szukają.

Jeżeli właściciel sklepu wie, że określony typ sukienek, spodni czy kompletów regularnie znajduje klientki, wcześniejsze zamówienie kolejnej partii jest znacznie bardziej świadomą decyzją niż przypadkowe zwiększanie zatowarowania.

Taki model może mieć sens szczególnie wtedy, gdy:

• sklep posiada grupę stałych klientek,
• sprzedaż prowadzona jest również przez internet lub media społecznościowe,
• butik zna najczęściej wybierane rozmiary,
• określone fasony regularnie się powtarzają,
• klientki są gotowe poczekać na konkretny model,
• sklep chce ostrożniej planować większe zakupy.

Pre-order może też pomagać przy wprowadzaniu nowych produktów. Zamiast zakładać z góry, że dany fason sprzeda się w dużej liczbie, butik może najpierw sprawdzić zainteresowanie.

Produkcja na zamówienie a ryzyko magazynowe

Magazyn jest jednym z miejsc, w których najłatwiej zamrozić pieniądze. Produkt może być dobrze wykonany i zgodny ze stylem sklepu, a mimo to rotować wolniej, niż zakładano. Szczególnie łatwo o taki problem przy zbyt szerokim zatowarowaniu wielu fasonów jednocześnie.

Produkcja powiązana z konkretnym zamówieniem pozwala podejść do zakupów bardziej selektywnie.

Nie oznacza to całkowitego wyeliminowania ryzyka. Butik nadal musi ocenić potencjał sprzedażowy kolekcji. Zmienia się jednak moment podjęcia decyzji. Zamiast kupować duży zapas „na wszelki wypadek”, można budować ofertę bardziej etapowo.

Ma to znaczenie zwłaszcza w eleganckiej odzieży damskiej, gdzie dobrze dobrany fason często sprzedaje się przez dłuższy czas, a decyzja klientki nie musi być podporządkowana szybkim zmianom trendów.

Czy produkcja na zamówienie zawsze oznacza niższe koszty?

Nie. I właśnie dlatego tego modelu nie należy oceniać wyłącznie przez pryzmat ceny jednej sztuki.

Opłacalność dla butiku zależy od całego wyniku sprzedaży. Trzeba brać pod uwagę nie tylko koszt zakupu, ale też rotację produktu, wielkość zapasu, przeceny oraz kapitał pozostający w niesprzedanym towarze.

Model zamówieniowy może być korzystny nawet wtedy, gdy jego największą przewagą nie jest najniższa cena. Jeśli pozwala kupić kolekcję bardziej świadomie i ograniczyć nadmiar zapasu, może poprawić ekonomię całego zatowarowania.

Przed podjęciem decyzji dobrze odpowiedzieć sobie na kilka pytań:

• Jak często zostają mi niesprzedane końcówki kolekcji?
• Czy wiem, które rozmiary faktycznie rotują?
• Czy moje klientki pytają o ponowną dostępność konkretnych fasonów?
• Jak duża część towaru sprzedaje się dopiero po obniżeniu ceny?
• Czy jestem w stanie planować ofertę z odpowiednim wyprzedzeniem?

Im lepsze dane ma butik, tym łatwiej wykorzystać model pre-orderu lub produkcji na zamówienie.

Rozmiarówka ma tu większe znaczenie, niż może się wydawać

Produkcja pod określone zapotrzebowanie jest szczególnie interesująca w sklepach obsługujących klientki, które potrzebują rozmiarów słabiej reprezentowanych w standardowych kolekcjach.

Jeśli butik wie, że regularnie sprzedaje odzież w rozmiarach 44, 48, 50 czy 54, może inaczej planować zakupy niż sklep bazujący głównie na mniejszych rozmiarach. Problemem przestaje być samo pytanie „który model zamówić”, a ważniejsze staje się „w jakiej strukturze rozmiarowej go potrzebuję”.

W MAKO pracujemy z odzieżą damską w rozmiarach 40–54, dlatego patrzymy na rozmiarówkę jako na jeden z podstawowych elementów sprzedaży B2B. W segmencie kobiet 40+ dobre zatowarowanie wymaga nie tylko odpowiedniej liczby modeli, ale też właściwego rozłożenia rozmiarów i fasonów.

Przy takim profilu klientki możliwość wcześniejszego planowania zamówień może być dla butiku szczególnie cenna.

Jak ocenić, czy konkretny model nadaje się do pre-orderu?

Nie każdy produkt powinien być sprzedawany w przedsprzedaży. Najłatwiej pracuje się z fasonami, których potencjał da się przewidzieć na podstawie wcześniejszych doświadczeń.

Dobrym kandydatem może być model, który:

• odpowiada sprawdzonemu stylowi klientek,
• ma przewidywalne zastosowanie,
• występuje w rozmiarach, na które regularnie pojawia się popyt,
• wpisuje się w główny charakter oferty sklepu,
• nie wymaga impulsywnej decyzji zakupowej.

Inaczej należy podchodzić do bardzo sezonowych lub mocno trendowych produktów. Ich sprzedaż może zależeć od krótkiego momentu, dlatego dłuższe planowanie bywa trudniejsze.

W przypadku eleganckiej odzieży damskiej możliwości są większe. Dobrze skrojona sukienka, komplet, bluzka, spodnie czy narzutka mogą pozostawać aktualne dłużej niż produkt oparty na jednym sezonowym trendzie.

Pre-order wymaga dobrej komunikacji z klientką

Jeżeli butik prowadzi przedsprzedaż bezpośrednio do klientek, zasady muszą być jasne. Osoba kupująca powinna wiedzieć, że produkt nie jest dostępny od ręki i że zamówienie dotyczy przyszłej dostawy.

Niejasna komunikacja szybko prowadzi do rozczarowania. Zdjęcie produktu i przycisk zakupu nie wystarczą, jeśli klientka spodziewa się wysyłki następnego dnia.

Dobrze prowadzony pre-order opiera się na przejrzystej informacji o tym:

• że jest to przedsprzedaż,
• kiedy można oczekiwać kolejnego etapu realizacji, jeśli taki termin został ustalony,
• jakie są zasady zamówienia,
• jakie warianty i rozmiary obejmuje oferta.

Dla butiku jest to również test zainteresowania. Pytania, rezerwacje i zamówienia pokazują, które modele mają realny potencjał.

Produkcja na zamówienie wymaga też dobrego producenta

Sam model współpracy nie rozwiązuje problemów, jeśli po drugiej stronie nie ma stabilnego partnera. Przy produkcji na zamówienie znaczenie mają doświadczenie, jakość wykonania, komunikacja i możliwość realizowania kolejnych zleceń.

Przed rozpoczęciem takiej współpracy dobrze sprawdzić:

• gdzie odbywa się produkcja,
• na jakich materiałach pracuje producent,
• czy jakość kolejnych partii jest powtarzalna,
• czy rozmiarówka pasuje do klientek sklepu,
• czy producent działa w modelu B2B,
• czy jest otwarty na nowe zlecenia.

Własna produkcja daje większą kontrolę nad procesem niż model oparty wyłącznie na pośrednictwie. Dla butiku ma to znaczenie szczególnie wtedy, gdy współpraca ma być rozwijana długofalowo.

W MAKO produkujemy w Polsce, pracujemy na certyfikowanych materiałach i działamy wyłącznie w modelu B2B. Współpracujemy z butikami, sklepami internetowymi, hurtowniami, dystrybutorami, markami i firmami. Jesteśmy również otwarci na realizację nowych zleceń, dlatego rozmowę o produkcji zawsze zaczynamy od rzeczywistych potrzeb partnera.

Kiedy klasyczne zatowarowanie będzie lepsze?

Pre-order nie powinien zastępować całego magazynu. W wielu butikach najlepszy efekt daje połączenie kilku sposobów zatowarowania.

Produkty podstawowe, szybko rotujące lub potrzebne od ręki dobrze mieć dostępne na stanie. Klientka, która wchodzi do butiku po sukienkę na wydarzenie w najbliższy weekend, nie będzie zainteresowana długim oczekiwaniem.

Model zamówieniowy może natomiast uzupełniać klasyczną sprzedaż tam, gdzie:

• butik chce sprawdzić nowy fason,
• potrzebuje dodatkowych rozmiarów,
• planuje kolejną dostawę sprawdzonego produktu,
• chce ograniczyć ryzyko przy większym zakupie,
• przygotowuje kolekcję z wyprzedzeniem.

Nie trzeba więc wybierać między magazynem a produkcją na zamówienie. Znacznie rozsądniej jest przypisać każdemu modelowi właściwy sposób zakupu.

Kiedy produkcja na zamówienie naprawdę się opłaca?

Najwięcej korzyści pojawia się wtedy, gdy butik zna swoją grupę docelową i potrafi wykorzystać informacje ze sprzedaży. Im bardziej przypadkowe zakupy, tym trudniej skorzystać z możliwości, jakie daje wcześniejsze planowanie produkcji.

Model ten dobrze pasuje do sklepów, które budują ofertę konsekwentnie i pracują z określonym stylem. Jeśli wiadomo, jakie fasony, rozmiary i kategorie odpowiadają klientkom, zamówienia można planować znacznie precyzyjniej.

Dla butiku z elegancką odzieżą damską może to oznaczać spokojniejsze zarządzanie kolekcją, mniejszą presję na wyprzedaże i większą kontrolę nad tym, co trafia na wieszaki.

Współpraca z producentem powinna przy tym pozostawać elastyczna. Nie chodzi o samo „szycie na zamówienie”, ale o możliwość rozmowy o kolejnych potrzebach sklepu i rozwijaniu asortymentu w sposób, który ma sens biznesowy.

Jeżeli prowadzisz butik, sklep internetowy lub markę i analizujesz produkcję na zamówienie, kolejne dostawy albo nowe zlecenie, zapraszamy do kontaktu z MAKO. Możemy omówić profil Twojej oferty, potrzebne kategorie i możliwości współpracy B2B z polskim producentem odzieży damskiej.